2026 Yılı İkamet İzni Reddi ve İptaline Karşı İptal Davası

İkamet izni, Türkiye’de belirli süre ve amaçlarla bulunan yabancıların yasal kalışlarını sağlayan resmi bir belgedir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) kapsamında, ikamet izni başvurularının reddi veya mevcut ikamet izninin iptali durumunda, yabancılar idari yargı yoluna başvurarak iptal davası açabilirler. Bu süreçte, başvuru ve iptal kararlarına karşı açılan davalar, idare mahkemelerinde görülür ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümleri uygulanır.

İkamet izni başvurularının reddi veya iptali, genellikle Kanunun 32, 33, 36, 40 ve 45. maddelerinde belirtilen şartların yerine getirilmemesi, kamu düzeni ve güvenliği açısından tehdit oluşturma, sınır dışı kararı bulunması gibi nedenlere dayanır. İdari işlemin tebliğinden itibaren, yabancı veya yasal temsilcisi, 60 gün içinde iptal davası açabilir. Dava sürecinde, idare mahkemesi başvuruyu en geç 90 gün içinde sonuçlandırmakla yükümlüdür. Bu süre, başvuru sırasında eksik belge varsa, tamamlanması için verilen ek süreler nedeniyle uzayabilir.

İptal davasında, mahkeme işlemin hukuka uygunluğunu denetler. Örneğin, kamu düzeni gerekçesiyle iptal edilen ikamet izninde, bu gerekçenin somut ve inandırıcı delillerle desteklenmesi gerekir. Ayrıca, sınır dışı edilme riski bulunan yabancılar için YUKK’nın 55. maddesi uyarınca sınır dışı etme kararı alınamaz; bu durumlarda insani ikamet izni talebi gündeme gelir. İdare mahkemeleri, iptal davalarında idari işlemin gerekçelerini, usulüne uygunluğunu ve somut durumu değerlendirir.

İptal davası açılması halinde, dava konusu işlemin yürütülmesi durdurulabilir. Ancak yürütmenin durdurulması kararı, idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve telafisi güç zararların doğması şartlarına bağlıdır. Bu karar, idare mahkemesi veya Danıştay tarafından verilir.

İkamet izni başvurularında, başvuru sahibinin maddi imkânları, kalış amacı, sağlık durumu ve kamu düzeni gibi kriterler değerlendirilir. Başvurunun reddi veya iptali halinde, karar yabancıya veya yasal temsilcisine tebliğ edilir ve itiraz hakları bildirilir. İtiraz süresi içinde dava açılmadığı takdirde, karar kesinleşir.

Sonuç olarak, 2026 yılında ikamet izni reddi veya iptali durumunda, yabancılar idari yargı yoluna başvurarak iptal davası açabilirler. Dava süreci, 60 günlük dava açma süresi ve 90 günlük mahkeme karar süresi ile sınırlıdır. Dava konusu işlemin hukuka uygunluğu, kamu düzeni ve bireysel haklar dengesi gözetilerek incelenir. Bu süreçte, idari işlemin gerekçeleri ve usulüne uygunluğu önem taşır. Avukat Orkun Bölenler Edirne

"Bu makale akademik/bilgi verme amaçlı olup, somut olaylara göre hukuki sonuçlar değişkenlik gösterebilir. Hak kaybına uğramamak için bir avukatla doğrudan iletişime geçilmesi önerilir."