Çifte vatandaşlık kapsamında yabancı ülke vatandaşlığı almak isteyen Türk vatandaşlarının izlemesi gereken prosedür ve hukuki yollar

Çifte vatandaşlık kapsamında yabancı ülke vatandaşlığı almak isteyen Türk vatandaşlarının izlemesi gereken prosedür ve hukuki yollar, Türk Vatandaşlığı Kanunu ve ilgili mevzuat ile yargı kararları ışığında belirlenmiştir. Bu makalede, özellikle Amerika Birleşik Devletleri, Yunanistan, Bulgaristan, Romanya ve Almanya gibi ülkelerden vatandaşlık almak isteyen Türk vatandaşlarının hukuki durumları ve prosedürleri ele alınacaktır.

Türk Vatandaşlığının Korunması ve Çifte Vatandaşlık:

Türk vatandaşlığı, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 66. maddesine göre kanunda belirtilen şartlarla kazanılır ve ancak kanunda belirtilen hallerde kaybedilir. Anayasa, vatana bağlılıkla bağdaşmayan bir eylemde bulunmadıkça Türk vatandaşlarının vatandaşlıktan çıkarılamayacağını ve vatandaşlıktan çıkarma işlemlerine karşı yargı yolunun kapatılamayacağını hükme bağlamıştır.

Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 44. maddesi, herhangi bir nedenle yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişilerin, bu durumu belgelemeleri ve inceleme sonucunda aynı kişi olduklarının tespiti halinde nüfus aile kütüklerine çok vatandaşlığa sahip olduklarına dair açıklama yapılacağını düzenlemektedir. Bu hüküm, Türk vatandaşlarının yabancı vatandaşlık kazanmaları halinde Türk vatandaşlıklarının devam edebileceğini ve çok vatandaşlık statüsünün tanınacağını göstermektedir.

Yabancı Ülke Vatandaşlığı Kazanma ve Türk Vatandaşlığından Çıkma:

Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 25. ve 26. maddeleri, Türk vatandaşlığından çıkmak isteyenlerin uyması gereken şartları ve prosedürleri belirler. Çıkma izni almak isteyen kişiler, ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmalı, yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanmış veya kazanacağına dair inandırıcı belirtiler bulunmalı, herhangi bir suç veya askerlik hizmeti nedeniyle aranan kişilerden olmamalı ve hakkında mali veya cezai tahdit bulunmamalıdır.

Çıkma izni verilenlere Bakanlıkça Türk vatandaşlığından çıkma izin belgesi verilir ve bu belge karar tarihinden itibaren iki yıl geçerlidir. Bu süre içinde yabancı vatandaşlık kazanılmazsa izin belgesi geçersiz olur. Çıkma belgesinin ilgiliye teslimi ile Türk vatandaşlığı kaybedilir ve nüfus aile kütüklerindeki kayıtları kapatılır.

Çıkma İzni Almak Suretiyle Türk Vatandaşlığını Kaybedenlerin Hakları:

Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi, doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler ile üçüncü dereceye kadar olan altsoylarının, bazı istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen yararlanmaya devam edeceklerini hükme bağlamıştır. Bu kişiler seçme ve seçilme, muafen araç veya ev eşyası ithal etme hakları ile askerlik hizmeti yükümlülüğünden muaftır. Ayrıca, kamu kurum ve kuruluşlarında asli ve sürekli kamu hizmeti görevlerinde bulunamazlar ancak işçi, geçici veya sözleşmeli personel olarak çalışabilirler. Bu düzenleme, Türk vatandaşlığından izinle çıkanların Türkiye ile bağlarının devam ettiğini ve sosyal haklarının korunduğunu göstermektedir.

Yargı kararları da bu görüşü desteklemekte, izinle Türk vatandaşlığından çıkanların Türkiye ile maddi ve manevi bağlarının devam ettiğini, bu kişilere doğumla Türk vatandaşı olmayan yabancı muamelesi yapılmasının Türkiye gerçekleriyle bağdaşmadığını belirtmektedir.

Yabancı Ülke Vatandaşlığı Kazanma Sürecinde Türk Vatandaşlarının Dikkat Etmesi Gereken Hususlar:

1. Bildirim Yükümlülüğü: Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 81. maddesine göre, yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan Türk vatandaşları, ergin iseler kendileri, ergin değilse veli veya vasileri, yurt içinde yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne veya yurt dışında dış temsilciliklere yazılı bildirimde bulunmak zorundadır. Bildirim sırasında nüfus cüzdanı veya örneği ile yabancı vatandaşlık belgesi ibraz edilmelidir.

2. Kimlik Bilgilerinin Uyumunun Sağlanması: Yönetmeliğin 83. maddesi uyarınca, bildirim üzerine nüfus müdürlüğü, kişinin nüfus kayıtlarındaki kimlik bilgileri ile yabancı devlet vatandaşlığı belgelerindeki bilgileri karşılaştırır. Uyum sağlanması halinde çok vatandaşlık işlemi yapılır; aksi halde talep reddedilir.

3. Türk Vatandaşlığının Kaybı: Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 29. maddesine göre, belirli hallerde Türk vatandaşlığı Cumhurbaşkanı kararı ile kaybettirilebilir. Ancak yabancı vatandaşlık kazanılması tek başına vatandaşlığın kaybı anlamına gelmez; bu nedenle Türk vatandaşlığı kaybı için ayrıca prosedür işletilmelidir.

 Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Yunanistan, Bulgaristan ve Romanya Özelinde Durum:

1. Amerika Birleşik Devletleri: ABD, çifte vatandaşlığa izin veren bir ülkedir. Türk vatandaşları ABD vatandaşlığına geçerken Türk vatandaşlığından çıkma izni almak zorunda değildir. Ancak Türk mevzuatı uyarınca, yabancı vatandaşlık kazanılması durumunda bildirimde bulunulması gerekmektedir. ABD vatandaşlığına geçişte Türk vatandaşlığının devamı mümkündür.

2. Almanya: Almanya, genel olarak çifte vatandaşlığa izin vermemektedir. Almanya vatandaşlığına geçmek isteyen Türk vatandaşlarının Türk vatandaşlığından çıkma izni almaları gerekmektedir. Ancak 2000 yılında yapılan değişiklikle Almanya’da doğan çocuklara doğumla Alman vatandaşlığı verilmektedir ve bu kişiler 18-23 yaşları arasında Alman veya Türk vatandaşlığını tercih etmek durumundadır. Türk vatandaşlığından çıkma izni almadan Alman vatandaşlığına geçenler, daha sonra izin alsalar da Türk vatandaşlığı haklarından yararlanamamaktadır.

3. Yunanistan, Bulgaristan ve Romanya: Bu ülkeler Avrupa Birliği üyesi olup, çifte vatandaşlığa izin vermektedir. Türk vatandaşları bu ülkelerin vatandaşlığına geçerken Türk vatandaşlığından çıkma izni almak zorunda değildir. Ancak Türk mevzuatı gereği yabancı vatandaşlık kazanılması halinde bildirimde bulunulması zorunludur. Bu ülkelerden vatandaşlık alan Türk vatandaşları, Türk vatandaşlığını koruyabilir ve çok vatandaşlık statüsünde kalabilirler.

Türk Vatandaşlığı Kazanma Yolları ve İstisnai Durumlar:

Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 11. maddesinde genel vatandaşlık kazanma şartları belirtilmiştir. Ayrıca 12. maddede Cumhurbaşkanı kararı ile istisnai hallerde vatandaşlık kazanılabileceği düzenlenmiştir. Yabancı yatırımcılar, bilim insanları, göçmenler gibi belirli gruplar için özel prosedürler mevcuttur.

Sonuç :

Türk vatandaşlarının yabancı ülke vatandaşlığına geçişlerinde, Türk Vatandaşlığı Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde belirtilen prosedürlere uymaları zorunludur. Çifte vatandaşlık konusunda Türkiye, yabancı ülkenin mevzuatına göre farklı uygulamalar yapmaktadır. ABD, Yunanistan, Bulgaristan ve Romanya gibi ülkelerde çifte vatandaşlık mümkünken, Almanya’da genellikle Türk vatandaşlığından çıkma izni alınması gerekmektedir.

Türk vatandaşlarının, yabancı vatandaşlık kazanmadan önce veya kazandıktan sonra ilgili nüfus müdürlüklerine veya dış temsilciliklere bildirimde bulunmaları, kimlik bilgilerinin uyumunu sağlamaları ve Türk vatandaşlığının hukuki durumunu takip etmeleri önemlidir. Ayrıca, Türk vatandaşlığından çıkma izni almak isteyenlerin kanunda belirtilen şartları taşıması ve Bakanlıkça verilen izin belgesine sahip olmaları gerekmektedir.

Bu süreçte hukuki destek alınması, mevzuat ve uygulamalardaki güncel değişikliklerin takip edilmesi, hak kayıplarının önlenmesi açısından faydalı olacaktır. Avukat Orkun Bölenler Edirne

"Bu makale akademik/bilgi verme amaçlı olup, somut olaylara göre hukuki sonuçlar değişkenlik gösterebilir. Hak kaybına uğramamak için bir avukatla doğrudan iletişime geçilmesi önerilir."